Dr. Mehmet Emin Tatlı’nın Kaleminden: Borç Kâbusu
Tüm dünyada ekonomik belirsizliklerin derinleştiği bu dönemde, bireylerin finansal davranışlarındaki dramatik değişim Türkiye’de de açıkça gözlemleniyor. Artan yaşam maliyetleri, yüksek enflasyon ve düzensiz gelir yapısı, tasarruf yerine borçlanmayı tercih eden geniş bir toplumsal kesimi ortaya çıkardı.
Son araştırmalar, Türkiye’de nüfusun yaklaşık %60’a yakının borçlu olduğunu gösteriyor. Tasarruf sahibi olanların bile önemli bir kısmı borçlu bulunuyor.
Bu durum, Türk toplumunun finansal dayanıklılığının zayıfladığına dair somut bir gösterge sunuyor. Artan masraflar ve düşük gelir artışıyla birlikte, bireyler giderek daha fazla kredi kartı ve tüketici kredisi kullanıyor. Araştırma verilerine göre kredi kartı borçlanması en yaygın borçlanma aracı olarak öne çıkarken, banka kredileri ve yakın çevreden borçlar da önemli yer tutuyor.
Kredi kartı borcu alarm veriyor; kredi kartı borçluluğunun toplumsal düzeyde ciddi bir tablo ortaya koyduğunu işaret ediyor. Bazı raporlara göre her 10 kişiden 8’i kredi kartı borcu sahibi durumunda ve borcu olan hanelerde vadesi geçmiş ödemelerin oranı %45 civarında seyrediyor.
Aynı rapor, kredi kartı borçlarını zamanında ödeyebilenlerin oranının yalnızca %23 olduğunu; asgari ödeme yapanların ise %40 civarında olduğunu ortaya koyuyor. Bu veriler, borç yükünün sürdürülemez sınırlarına yaklaşıldığına işaret ediyor.
Birikim yerine borçlanma; borçluluk eğilimi yükselirken, hane halklarının tasarruf eğilimleri zayıf kalmaya devam ediyor. Resmî Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre hane halkı tasarruf oranı son yıllarda düşüş eğiliminde: 2022’de %10 civarında iken 2023’te bu oran yaklaşık %9’a kadar geriledi. Bu, gelirlerin büyük kısmının harcamalara ve borç ödemelerine gittiğini gösteriyor.
Bir diğer önemli gösterge de hane halkı borcunun Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) içindeki payı. Türkiye’de hane halkı borcunun GSYH’ye oranı yaklaşık %9–10 civarında, birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeye göre nispeten düşük seyretse de bu borcun nüfus içerisindeki dağılma biçiminin adaletsiz olduğunu gösteriyor.
Ekonomik ve toplumsal sonuçlar; borçluluğun yaygınlaşması yalnızca bireylerin finansal refahını etkilemekle kalmıyor; aynı zamanda ekonomik büyüme, tüketim alışkanlıkları ve sosyal istikrar üzerinde de derin etkiler bırakıyor.
- Borç yükü arttıkça hane halklarının geleceğe dönük birikim yapma kapasitesi azalıyor, bu da ekonomik kırılganlığı artırıyor.
- Özellikle düşük gelirli aileler için borçlanma, tüketici güveni ve harcanabilir gelir üzerinde baskı oluşturuyor.
• Öte yandan vadesi geçmiş borçlar ve kredi kartı ödemelerindeki gecikmeler, bankacılık sektöründe artan riskler ve finansal istikrarsızlık sinyalleri doğuruyor.
Türkiye’de toplumun büyük bir bölümü, tasarruf yerine borçla yaşamayı bir “zorunluluk” olarak benimsemeye başladı. Ekonomik baskı koşulları arttıkça, borç yükü bireylerin geleceğe dönük planlarını gölgeliyor. Bu tablo, sadece bireysel finansal davranışların değil, aynı zamanda ülke ekonomisinin dengesini de yeniden sorgulamayı gerekli kılıyor.
Bu tablo çoğu zaman “bireysel bilinçsizlik” olarak okunuyor; oysa asıl mesele ahlak ya da irade değil, ekonomi bilgisi eksikliğidir. Gelir gider dengesi, reel faiz, enflasyonun borç üzerindeki etkisi, bileşik faiz, kredi kartı maliyeti ve zaman değeri gibi temel kavramlar geniş toplum kesimleri tarafından yeterince bilinmediği için, borçlanma kısa vadeli bir “çözüm” gibi algılanmakta; uzun vadeli mali yıkım ise geç fark edilmektedir. Dolayısıyla sorun, insanlara “daha tutumlu olun” demekle çözülemez. Çözüm; finansal okuryazarlığın erken yaşta, sistematik ve zorunlu biçimde öğretilmesi, borcun bir refah aracı değil riskli bir finansman tercihi olduğunun toplumsal düzeyde anlaşılmasıyla mümkündür. Aksi halde borç, bireyin değil; bütün ekonominin kronik hastalığı olmaya devam edecektir.
Gaziantep Haberler Gaziantep Sağlık Son Dakika News Narkoz haber
Gaziantep Haber, Narkoz Haber, Gaziantep Son Dakika, Gaziantep haberleri, Gaziantep ile ilgili son haberler, Gaziantep gündem haberleri, Gaziantep son gelişmeler
