logo

Epilepsi neden olur?

Epilepsi neden olur?

Epilepsi neden olur?

SANKO Üniversitesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı, SANKO Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. A. Münife NEYAL, Narkoz Sağlık Dergisi “Sağlıklı Sohbetler” Programında Mezine Sırakaya’nın konuğu oldu.  Epilepsi neden olur?

Neyal Programda Sırakaya’nın sorularını yanıtladı ve Epilepsi hakkında izleyenleri bilgilendirdi.

Epilepsi: ‘Epileptik nöbet’ beynin normal biyoelektrik aktivitesinin, kısa süreli ve geçici olarak anormal şekilde eş zamanlı olarak ortaya çıkması sonucunda gelişen bir kriz durumudur. Eğer bir kişi gündelik hayat içerisinde birden fazla nöbet geçirirse bu duruma ‘epilepsi’ ismi verilir.

Bütün hastalarda vücutta, kollarda bacaklarda kasılmalar olur mu, ağızdan köpük gelir mi?

Epileptik nöbetlerde görülen belirtiler herkeste aynı değildir. Bazı hastalarda bilinç kaybı ve büyük kasılmalar görülürken, bazı hastalarda bilinç kaybı ya da kasılma olmayabilir, nöbet sırasında farklı belirtiler görülebilir.

Şiddetli kasılmalar ve bilinç kaybı olan nöbetler toplumda daha çok bilinirler ve ‘sara’, ‘tutarak’, ‘havale’, ‘kriz’ gibi isimlerle de anılırlar.

Bu tip nöbetler sırasında kişinin bilincini kaybederek düşmesi, nefesinin kısa bir süre durması, kol, bacak ve gövdesinde şiddetli kasılmalar olması etrafındakileri çok telaşlandırabilir, ne yapacağını bilemez hale getirebilir. Yardım etmeye çalışırken ne yapacağımızı bilmezsek nöbet geçiren kişiye zarar verebiliriz.

Epilepsi sadece çocukluk çağında mı görülür?

Hayır. Epilepsi her yaşta başlayabilir.

Epilepsi hastalarının dikkat etmesi gereken şeyler var mı?

Düzenli bir hayat, yeterli uyku, Akdeniz diyeti gibi sağlıklı beslenmenin sağlanması önemlidir. Bazı tip nöbetlerde nöbeti tetikleyen faktörler vardır. Bunlardan kaçınılması gerekir. Bazı ilaçlar nöbet geçirmeyi kolaylaştırabilir. Bu nedenle bir epilepsi hastası hastalığından başka bir nedenle bir doktora başvurduğunda epilepsi ilaçları kullandığını bildirmelidir.

Ne şekilde ortaya çıkarsa çıksın epileptik nöbetler kısa sürerler. En fazla birkaç dakika içinde sonlanırlar ve nöbet bittikten sonra hasta normal hayatına döner. Kalıcı bir hasara neden olmazlar. Ancak bilinç kaybı olan nöbetler sırasında hasta kendisini koruyamayacağından yaralanabilir, zarar görebilir. Örneğin düşebilir, bir trafik kazasına karışabilir, sudaysa boğulabilir, açık ateşe yakınsa yanıklar oluşabilir. Bu şekilde kendisi için tehlikeli olacak ortamlarda olmamaya özen göstermesinde yarar vardır.

Epilepsi nöbeti geçiren bir yakınımız varsa ya da bir yerde epilepsi nöbeti geçiren bir kişi görürsek ne yapmalıyız?

Böyle durumlarda yapmamız gerekenler kadar yapmamamız gerekenler de önemlidir. Bunları şöyle özetleyebiliriz;

– Kişinin başını, gözünü, boynunu ya da gövdesini sıkmayacak şekilde tutun.

– Ayaktaysa yatırın (koltuk, yatak gibi uygun bir yer yoksa yere yatırın).

– Bir tarafına doğru yan çevirin (yan yatırmanız tükürüğün dışarı akmasını kolaylaştıracak ve kusması durumunda mide içeriğinin akciğere kaçmasını önleyerek kişiyi koruyacaktır).

– Kasılmalar nedeniyle baş veya vücudunu yere çarpacak şekilde nöbet geçiriyorsa ,sıkmayacak şekilde tutun, gerekirse kucaklayın, böylece çarpma riskini en aza indirin (başa ve gözlere öncelik verin).

– Nöbet geçirdiği yerde zarar görebileceğini düşünürseniz yavaşça oradan uzaklaştırın ya da zarar verebilecek keskin vb eşyaları uzaklaştırın. Suyun içindeyse başını suyun dışında tutun ve yapabilirseniz sudan çıkartın, yüksek ve korunmasız bir yerdeyse kıyıdan uzaklaştırın, ateşle temas edecek bir yerdeyse ateşten uzaklaştırın.

– Tokat atmayın, sarsmayın.

– Herhangi bir şey koklatmayın (soğan, kolonya alkol vb).

– Ağzını açmaya çalışmayın, çenesini zorlamayın.

– Ağzının içine herhangi bir yabancı cisim (kendi eliniz, kaşık, tahta vb) yerleştirmeye çalışmayın.

– Su ya da herhangi bir sıvı içirmeye veya ilaç yutturmaya çalışmayın.

– Nöbetin bitmesini sakince bekleyin (unutmayın ek bir hastalık durumu yoksa birkaç dakika içinde kendiliğinden duracaktır).

– Yapabiliyorsanız en az bir nöbeti videoya alın veya etraftaki yakınlarınızdan bunu yapmalarını isteyin.  Görüntüleri hastayı muayene eden doktora ulaştırın. Nöbetin doktor tarafından görülmesi tanı ve tedavinin düzenlenmesinde yarar sağlayacaktır.

– Epilepsisi olduğu bilinen bir kişinin her nöbette hastaneye gitmesi gerekmez. Ancak, aşağıdaki durumlarda hastanın hızla en yakındaki hastaneye ulaştırılması gerekebilir. Eğer;

* Nöbet geçiren kişinin daha önceden epilepsisi olduğu bilinmiyorsa (ilk nöbet),

* Nöbet sırasında kişi yaralanmışsa, hamileyse ya da bilinen bir sistemik hastalığı varsa

* Nöbet en fazla 5 dakika içinde bitmezse,

* Nöbet bittiği halde kişi kendine gelmeye başlamazsa ya da

* Kişi kendine gelmeden önce yeniden nöbet geçirmeye başlarsa hastane bakımı gerekiyor olabilir. Bu durumda hızla hastaneye ulaşmasını sağlayın, ambulans yardımı isteyin.

– Nöbet bittikten sonra, kendine gelmeye başladığında kişi genellikle şaşkın ne yaptığını bilemez durumda olacaktır. Bu nedenle ilk başta sizin kendisine yardım ettiğinizin farkına varmayabilir. Yumuşak ve sakinleştirici bir ses tonuyla konuşun, sakin kalmasını sağlamaya çalışın. Durumu iyi değerlendiremediği için korkmuş ya da öfkeli olabilir. Bu durumda vurarak, iterek vb size zarar vermesi ihtimaline karşı dikkatli olun, kendinizi de koruyun.

 

 

 

Etiketler: » » » » » »
212 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

10+8 = ?